بهره گیری از ICT در برنامه درسی

 

بهره گیری از ICT در برنامه درسی همواره یکی از دغدغه های رایجدست اندرکاران آموزشی بوده است. زیرا :

اولاً: کسانی به تولید محتوای آموزشی و نرم افزارهای کمک درسی میپرداختند، از سواد موضوعی کافی در زمینه روانشناختی تربیتی در آموزش ریاضی و مباحثفراشناخت بی اطلاع بوده و نرم افزارهای تولید شده، همان سبک و سیاق انتقال دانش راادامه می داد.

ثانیاً: آموزشگران ریاضی و کارشناسان مباحث تربیتی و آموزشی نیزاز سواد نرم افزاری کافی جهت طراحی بهینه نرم افزاری منطبق با استانداردهای رایجبرخوردار نبودند.

لذا در کنار هم قرار گرفتن این دو طیف و انجام یک کار تیمی موفقهمواره آرزوی هر دوقشر بهره مند از موضوع بوده است.

اما قبل از هر کنکاشی در این موضوع، لازمست تا ۳ بحث عمده مطرح ومورد بررسی قرار گیرد:

۱- دستاوردهای ICT برای آموزش ریاضی چیست؟ و چرا ما به دنبال بهرهگیری از ICT در کلاس های درس ریاضی هستیم؟
۲- مشکلات موجود بر سر راه استفاده از ICT در آموزش ریاضی چیست؟
۳- ویژگی های عمده ی یک نرم افزاری آموزشی مناسب وموفق چیست؟ و آیا در این زمینه کاری انجام شده است؟

پاسخ سوال اول:

۱- یادگیری از طریق بازخورد سریع: دریافت بازخورد سریع از رایانهو مشاهده بلافاصله اثر تغییرات اعمال شده بر خروجی نمایش داده شده در نمایشگر، فرصتفرضیه سازی و بررسی فرضیه های ساخته شده را برای دانش آموزان فراهم می کند. ضمنآنکه صحت پاسخ های بدست آمده برای یک مساله، توسط رایانه براحتی آشکار خواهدشد.
در بررسی درستی فرضیه های ساخته شده توسط دانش آموزان، در محاسبات مربوط بهمسائل ترکیبیاتی با مقادیر بالا، پیمایش گراف ها، بهینه سازی ها با توجه به تمامجواب های ممکن مساله و غیره، تفاوت های استفاده از ICT و عدم استفاده از آن به خوبیقابل درک است.

۲- مشاهده الگوها: تغییرات متوالی، منظم و کنترل شده بر روابطریاضی از قبیل معادله یک تابع و مشاهده رفتار آن در صفحه، جایگذاری مقادیر مختلفعددی در یک فرمول و بررسی نتایج حاصله از آن و غیره می تواند الگوی نهفته در اشیا واشکال ریاضی را آشکار سازد و دانش آموزان را به سمت تعمیم دادن ِ صحیح احکام ریاضی،هدایت کند. الگوهای عددی بدست آمده توسط ماشین حساب و کشف روابط حاکم بر اعداد ازابتدایی ترین این موارد است.
رایانه با تاثیر دادن بلافاصله تغییرات بر خروجینمایش داده شده و یا با در کنار هم قرار دادن نتایج متعدد حاصل شده از تغییرات، درکو کشف الگوهای ریاضی را میسر و آسان می سازد. بطوریکه ذهنیت استقرایی بوجود آمده ازبکارگیری ICT، بطور محسوسی، قابل اعتمادتر از انواع مشابه خود می باشد.

۳- کار با تصاویر پویا: به تصویر کشیدن ایده ها و تصورات ذهنیدانش آموزان جهت بررسی صحت آنها و یا داشتن درک درست تر و بهتر نسبت به موضوع،بخصوص در هندسه، با کمک رایانه ها به راحتی در دسترس است. حجم ها، تقارن ها،معادلات خطوط و سهمی ها، انتقال ها و بردارها به راحتی شبیه سازی شده و رایانه باانجام محاسبات لازم برای هر مرحله، به حذف حاشیه های غیر ضرور پرداخته و دانش آموزرا متوجه هدف اصلی موضوع درسی می کند.
ضمن آنکه مواردی از قبیل دوران یک شکلمسطح حول یکی از اضلاعش و ساختن اجسام حجم دار، تقاطع مخروط و صفحه با زوایای مختلفو بررسی مقاطع مخروطی و غیره، بدون استفاده از رایانه، با دشواری بسیاری روبرو بودهو بعضاً غیرممکن است و لذا می توان یاری رساندن به تصویر سازی ریاضی در ذهن دانشآموز را نیز از دستاوردهای ICT دانست.

پاسخ سوال دوم:

۱- عدم فرهنگ سازی و بستر سازی های لازم: نقش معلم، هنگام استفادهاز ابزارهای IT و ICT تعریف نشده و در پرده ابهام است. ابهامی که بیشتر به سمت تفکر «کمرنگ شدن نقش معلم در سیستم آموزشی و از دست دادن جایگاه وی» متمایل است و تبییننقش معلم به عنوان «هدایت کننده دانش» که جایگاهی برتر از جایگاه فعلی است، حداقل ِفرهنگ سازی لازم برای رواج IT و ICT در جامعه آموزشی کشور است.
دقیق و روشننبودن نحوه بکارگیری ICT در تدریس نیز از موارد فرهنگ سازی نشده است. کما آنکهفاصله موجود بین کشورها در استفاده از ICT، فاصله دیدگاه های معلمانشان در نحوهاستفاده از ICT و چگونگی تلفیق آن با برنامه درسی است

۲- نقائص موجود در آموزش های ICDL : آموزش های ضمن خدمت ICDL معلمان، در محتوای تدریس و ارزشیابی پایانی دارای نقائص متعددی است. آموزش Microsoft Access با توجه به کاربردی و ضروری نبودن آن برای معلم کلاس درس، ازموارد سوال برانگیز است. در حالیکه همین فرصت می تواند صرف فراگیری مهارت های ضروریتر همانند آموزش جامع تر Microsoft Word و یا کسب مهارت بیشتر در استفاده ازاینترنت، انجام جستجوهای هدف دار در محیط وب و بهره گیری از منابع تحت شبکهشود.
همچنین در دسترس نبودن محیطی، برای تمرین آموخته ها، نهادینه شدن اینمفاهیم در ذهن یادگیرنده را با چالش های متعددی روبرو ساخته است.

۳- مواجهه با رفتارگرایان و تدریس سنتی: شاید به جرات بتوان گفتکه به کارگیری روش فعال در تدریس ریاضی، هنوز عمومیت لازم را نیافته است ورفتارگرایی و تدریس به روش سنتی، بخصوص از سوی معلمانی که به دلایل مختلف از قبیلعادت کردن به شیوه امتحان شده ی گذشته، ترس از انجام ریسک در تدریس، مشکلات کمبودوقت، میدان ناوابسته (FI) بودن معلم و ترجیح موقعیت معلم-محوری و سخنرانی یک طرفهبر روش فعال و پذیرای روش فعال نیستند، مورد استقبال بیشتری است.
در این میانتشویق و ترویج بهره گیری از ICT در آموزش به روش فعالِ مبتنی بر IT و ICT به معنایقرار دادن بار پروژه ی نیمه تمامِ قبلی، بر دوش پروژه ی نوپایِ اکنون است

۴- کمبود وسایل و نرم افزارهای لازم: کمبود منابع و نرم افزارهایمفید و نداشتن استانداردهای لازم در اکثر نمونه های موجود در بازار محتوایالکترونیکی، از جمله ی مشکلاتی است که گریبانگیر سیستم آموزشی فعلی است. تولید بیرویه CD ها و نرم افزارهای آموزش ریاضیات، از سوی شرکت های نرم افزاری و گروه هایبدون صلاحیت، به آشفتگی بازار ICT انجامیده است و در اکثر موا

/ 0 نظر / 28 بازدید