واژه ریاضیات و بهترین واژه جایگزین آن

واژه ریاضیات و بهترین واژهجایگزین آن

واژه ریاضیات ، به جای واژه یونانی((ماته ماتیکه))Mathematikeگذاشته شده است که خود از (( ماته ما))Mathemaبه معنای (( دانش )) و (( دانایی )) آمده است.اغلب ، واژه (( ریاضیات )) را ،برگرفته از واژه (( ریاضت )) دانسته اند ؛ چرا که (( ریاضت )) تنها به معنای((پرهیزکاری بدنی )) نیست و (( در خود فرو رفتن))  و (( فهمیدن )) و((رسیدن  به رازها )) را هم می رساند

دیدگاه های دیگری هم وجود دارد. بسیاری از زبانشناسان، با بحث هایزبان شناختی نتیجه می گیرند ، (( ماته ما )) همان واژه ایرانی (( مزدا )) است کههمان معنای واژه یونانی را دارد : (( دانا )) و (( آگاه))دیدگاه سوم ، معتقد است که واژه((ریاضی )) از واژه فارسی (( راز )) به معنای (( اندازه گرفتن )) آمده است. این واژههنوز در واژه های (( تراز )) و (( ترازو )) با حفظ معنای خود باقی مانده است. درواژه (( ترازو )) ، (( ترا )) به معنای (( از این سو و آن سو )) ، (( راز )) بهمعنای (( اندازه گیری )) است . پسوند (( او )) در بسیاری جاها در زبان فارسی ، بهمعنای (( بسیار )) به کار رفته است. به این ترتیب ، (( ترازو )) یعنی : (( اندازهگیری و مقایسه بسیار )) . در ضمن ، واژه (( مر )) در زبان فارسی ( که در واژه های((شمر )) و (( شمردن )) وجود دارد ) ، به معنای (( شمردن )) و (( محاسبه کردن))است.بدین ترتیب، اینان ، به جای واژه (( ریاضیات )) ، واژه (( رازومَر )) را پیشنهاد می کنند کهدرست به معنای (( اندازه گرفتن و شمردن )) است و اگر ریاضیات را (( دانش رابطه هایکمیتی و شکل های فضایی )) بدانیم ، واژه (( رازومر )) می تواند انتخاب درستیباشد

اگر واژه (( ریاضیات )) را ( که نهدر ترکیب زیباست و نه بروشنی معرف یکی از دانش هاست ) ، برگرفته از واژه (( ریاضت))فرض کنیم ، می تواند اثری منفی در علاقه مندان به این دانش بگذارد؛ زیرا همگان((ریاضت )) را به معنای (( سختی کشیدن )) ، (( در انزوا فرو رفتن )) و (( فشار بیشاز اندازه به خود می دانند )) ، که با ماهیت دانش ریاضی سازگاری ندارد. این تعبیر ،شبیه تعبیری است که برخی بر واژه (( جبر )) می آورند و آن را به معنای (( زور وفشار )) می دانند ، در حالی که خوارزمی ، واژه (( جبر )) را به معنای (( جبران کردن))گرفته است؛ چرا که به تعبیر خوارزمی و به زبان امروزی ، می توان عدد منفی را ازیک طرف معادله ، به طرف دیگری برابری برد تا مقداری مثبت شود ( یعنی جبران شود). در مصراع : “که جبر خاطر مسکین بلا بگرداند ” ، واژه (( جبر )) درست به همین معنای((جبران کردن )) به کار رفته استجدا از این بحث که (( ماته ما )) از((مزدا )) گرفته شده است یا ریاضیات از واژه (( راز )) آمده است، به نظر می رسد ،اگر قرار باشد واژه ای فارسی به جای واژه (( ریاضیات )) انتخاب شود ، بهترینپیشنهاد ، همان واژه (( رازومَر ))باشد که هم زیباست و هم از نظر معنا ، با واژه((ریاضیات )) سازگار است.

         منبع: کتاب  فرهنگ ریاضیات (انتشارات مدرسه )            و        http://www.academist.ir/?p=765   

/ 0 نظر / 23 بازدید